See ὁράω on Wiktionary
{
"categories": [
{
"kind": "other",
"name": "Starogrecki (indeks)",
"orig": "starogrecki (indeks)",
"parents": [],
"source": "w"
}
],
"etymology_texts": [
"paradygmat supletywny łączy trzy tematy: ὁρα-, ὀπ- i ἰδ-; temat ὁρα- wywodzi się z praindoeuropejskiego *wer-/wor- „obserwować, uważać, strzec”, natomiast ἰδ- z praindoeuropejskiego *weid- „widzieć, wiedzieć”"
],
"forms": [
{
"form": ": horáō",
"tags": [
"transliteration"
]
}
],
"lang": "język starogrecki",
"lang_code": "gr",
"pos": "verb",
"pos_title": "czasownik",
"proverbs": [
{
"translation": "„żyć”",
"word": "ὁρᾶν φάος ἠελίοιο"
},
{
"translation": "„widzisz?",
"word": "ὁρᾷς; / ὁρᾶτε;"
},
{
"word": "widzicie?”"
},
{
"word": "używane także parentetycznie, w objaśnieniach lub ironicznie"
},
{
"translation": "„rzeczy widzialne”",
"word": "τὰ ὁρώμενα"
}
],
"related": [
{
"word": "od tematu ὁρ-: ὅραμα"
},
{
"word": "ὅρασις"
},
{
"word": "ὁρατός"
},
{
"word": "ἀόρατος"
},
{
"word": "ἀφοράω"
},
{
"word": "διοράω"
},
{
"word": "εἰσοράω"
},
{
"word": "ἐφοράω"
},
{
"word": "καθοράω"
},
{
"word": "παροράω"
},
{
"word": "προοράω"
},
{
"word": "συνοράω"
},
{
"word": "ὑπεροράω"
},
{
"word": "od tematu ὀπ-: ὄμμα"
},
{
"word": "ὄψις"
},
{
"word": "ἐπόπτης"
},
{
"word": "αὐτόπτης"
},
{
"word": "od tematu ἰδ-: οἶδα"
},
{
"word": "ἱστορία"
},
{
"word": "εἶδος"
},
{
"word": "εἴδωλον"
},
{
"word": "ἰδέα"
}
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"bold_text_offsets": [
[
0,
4
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
0,
7
]
],
"text": "ὁρᾷς νεκρὸν τόνδ᾽;",
"translation": "widzisz tego zmarłego?"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
37,
40
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
21,
26
]
],
"text": "ἐπειδάν τις καθεύδων μηδ᾽ ὄναρ μηδὲν ὁρᾷ.",
"translation": "kiedy ktoś śpi i nie widzi żadnego snu"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
17,
20
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
0,
5
]
],
"text": "πολλοὺς γὰρ ὑμῶν ὁρῶ δικάζοντας.",
"translation": "widzę bowiem wielu z was sądzących"
}
],
"glosses": [
"widzieć, dostrzegać, oglądać, obserwować"
],
"id": "pl-ὁράω-gr-verb-yTKMmy5u",
"notes": [
"z biernikiem; także z imiesłowem predykatywnym lub zdaniem podrzędnym; rzadko z dopełniaczem",
"futurum ὄψομαι ma formę strony medialnej, lecz znaczenie czynne → „będę widzieć”",
"w stronie biernej czasownik może znaczyć „być widzianym”, a także „ukazywać się”, „pojawiać się”; np. τὰ ὁρώμενα → „rzeczy widzialne”",
"warianty dialektalne praesentis: joński ὁρέω → „widzieć”, eolski ὄρημι → „widzieć”"
],
"sense_index": "1.1"
},
{
"examples": [
{
"bold_text_offsets": [
[
49,
52
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
39,
52
]
],
"text": "καὶ πρῶτον μὲν ἔτεμον ταύτην ᾗ πρὸς Πελοπόννησον ὁρᾷ.",
"translation": "i najpierw spustoszyli tę część, która jest zwrócona ku Peloponezowi"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
10,
14
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
22,
28
]
],
"text": "διὰ τὸ μὴ ὁρᾶν εἰς τὸν πράττοντα.",
"translation": "z powodu tego, że nie patrzy się na aktora"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
29,
33
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
18,
25
]
],
"text": "φιλεῖ γὰρ πρὸς τὰ χρηστὰ πᾶς ὁρᾶν.",
"translation": "każdy bowiem lubi patrzeć ku dobrym rzeczom"
}
],
"glosses": [
"patrzeć, spoglądać, kierować wzrok lub uwagę; o miejscu także być zwróconym ku czemuś"
],
"id": "pl-ὁράω-gr-verb-cy7W~4sW",
"notes": [
"z określeniem przyimkowym lub przysłówkiem, m.in. εἰς + biernik → „patrzeć na…” oraz πρός + biernik → „patrzeć ku…”, „być zwróconym ku…”",
"futurum ὄψομαι ma formę strony medialnej, lecz znaczenie czynne → „będę widzieć”",
"w stronie biernej czasownik może znaczyć „być widzianym”, a także „ukazywać się”, „pojawiać się”; np. τὰ ὁρώμενα → „rzeczy widzialne”",
"warianty dialektalne praesentis: joński ὁρέω → „widzieć”, eolski ὄρημι → „widzieć”"
],
"sense_index": "1.2"
},
{
"examples": [
{
"bold_text_offsets": [
[
0,
5
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
0,
9
]
],
"text": "ὁρᾶτε μὴ πάθωμεν ἅπερ πολλοὺς μὲν λέγουσιν ἐν θαλάττῃ πεπονθέναι.",
"translation": "uważajcie, żebyśmy nie doświadczyli tego, co, jak mówią, spotkało wielu na morzu"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
0,
3
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
0,
7
]
],
"text": "ὅρα καθ᾽ ὕπνον μὴ καταυλισθεὶς κυρῇ.",
"translation": "sprawdź, czy przypadkiem nie śpi"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
0,
5
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
0,
9
]
],
"text": "ὁρᾶτε ὅπως μὴ αἴσχιον καὶ ἀπορώτερον τῇ Πελοποννήσῳ πράξομεν.",
"translation": "uważajcie, żebyśmy nie sprowadzili na Peloponez czegoś bardziej haniebnego i trudnego"
}
],
"glosses": [
"uważać, baczyć, pilnować, mieć się na baczności, dopilnowywać"
],
"id": "pl-ὁράω-gr-verb-m-OLK3nY",
"notes": [
"szczególnie w trybie rozkazującym przed zdaniem zależnym: ὅρα / ὁρᾶτε + μή … → „uważaj / uważajcie, żeby nie…”, ὁρᾶτε ὅπως μή … → „uważajcie, żeby nie…”",
"futurum ὄψομαι ma formę strony medialnej, lecz znaczenie czynne → „będę widzieć”",
"w stronie biernej czasownik może znaczyć „być widzianym”, a także „ukazywać się”, „pojawiać się”; np. τὰ ὁρώμενα → „rzeczy widzialne”",
"warianty dialektalne praesentis: joński ὁρέω → „widzieć”, eolski ὄρημι → „widzieć”"
],
"sense_index": "1.3"
},
{
"examples": [
{
"bold_text_offsets": [
[
9,
12
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
17,
27
]
],
"text": "φωνῇ γὰρ ὁρῶ, τὸ φατιζόμενον.",
"translation": "po głosie bowiem rozpoznaję to, co mówią"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
3,
7
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
8,
17
]
],
"text": "οὐ ὁρᾷς ὅτι ἥμαρτες;",
"translation": "czy nie rozumiesz, że zbłądziłeś?"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
0,
4
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
0,
9
]
],
"text": "Ὁρᾷς οὖν, ἔφη, ὅτι καὶ σὺ Ἔρωτα οὐ θεὸν νομίζεις;",
"translation": "rozumiesz więc, powiedziała, że i ty Erosa nie uważasz za boga?"
}
],
"glosses": [
"rozumieć, pojmować, dostrzegać, rozpoznawać"
],
"id": "pl-ὁράω-gr-verb-srANRZWe",
"notes": [
"z biernikiem, imiesłowem predykatywnym, zdaniem podrzędnym lub bezokolicznikiem; ὁρᾷς ὅτι … → „rozumiesz, że…”",
"futurum ὄψομαι ma formę strony medialnej, lecz znaczenie czynne → „będę widzieć”",
"w stronie biernej czasownik może znaczyć „być widzianym”, a także „ukazywać się”, „pojawiać się”; np. τὰ ὁρώμενα → „rzeczy widzialne”",
"warianty dialektalne praesentis: joński ὁρέω → „widzieć”, eolski ὄρημι → „widzieć”"
],
"sense_index": "1.4"
},
{
"examples": [
{
"bold_text_offsets": [
[
29,
34
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
28,
40
]
],
"text": "οἴμ᾽ ὡς ἔοικας ὀψὲ τὴν δίκην ἰδεῖν.",
"translation": "biada, jak się zdaje, późno doświadczasz sprawiedliwości"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
48,
53
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
35,
43
]
],
"text": "ὦ μήτηρ, ἥτις ἐκ τυραννικῶν δόμων δούλειον ἦμαρ εἶδες.",
"translation": "o matko, która z królewskich domów zaznałaś dnia niewoli"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
32,
38
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
24,
32
]
],
"text": "αὐτὰρ ἐπὴν τόξου πειρήσεται ἠδὲ ἴδηται.",
"translation": "a kiedy wypróbuje łuk i sprawdzi go"
}
],
"glosses": [
"doświadczać, zaznawać; także próbować, sprawdzać"
],
"id": "pl-ὁράω-gr-verb-oo7mHZYh",
"notes": [
"futurum ὄψομαι ma formę strony medialnej, lecz znaczenie czynne → „będę widzieć”",
"w stronie biernej czasownik może znaczyć „być widzianym”, a także „ukazywać się”, „pojawiać się”; np. τὰ ὁρώμενα → „rzeczy widzialne”",
"warianty dialektalne praesentis: joński ὁρέω → „widzieć”, eolski ὄρημι → „widzieć”"
],
"sense_index": "1.5"
},
{
"examples": [
{
"bold_text_offsets": [
[
18,
23
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
6,
13
]
],
"text": "πρίν τὸν Βρασίδαν ἰδεῖν.",
"translation": "zanim spotkał Brasidasa"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
7,
11
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
13,
20
]
],
"text": "ποῦ ἄν ἴδοι Πρόξενον ἢ Κλέαρχον;",
"translation": "gdzie mógłby znaleźć Proksenosa albo Klearchosa?"
}
],
"glosses": [
"spotykać, znajdować"
],
"id": "pl-ὁράω-gr-verb-FDhJyM-v",
"notes": [
"futurum ὄψομαι ma formę strony medialnej, lecz znaczenie czynne → „będę widzieć”",
"w stronie biernej czasownik może znaczyć „być widzianym”, a także „ukazywać się”, „pojawiać się”; np. τὰ ὁρώμενα → „rzeczy widzialne”",
"warianty dialektalne praesentis: joński ὁρέω → „widzieć”, eolski ὄρημι → „widzieć”"
],
"sense_index": "1.6"
}
],
"word": "ὁράω"
}
{
"categories": [
"starogrecki (indeks)"
],
"etymology_texts": [
"paradygmat supletywny łączy trzy tematy: ὁρα-, ὀπ- i ἰδ-; temat ὁρα- wywodzi się z praindoeuropejskiego *wer-/wor- „obserwować, uważać, strzec”, natomiast ἰδ- z praindoeuropejskiego *weid- „widzieć, wiedzieć”"
],
"forms": [
{
"form": ": horáō",
"tags": [
"transliteration"
]
}
],
"lang": "język starogrecki",
"lang_code": "gr",
"pos": "verb",
"pos_title": "czasownik",
"proverbs": [
{
"translation": "„żyć”",
"word": "ὁρᾶν φάος ἠελίοιο"
},
{
"translation": "„widzisz?",
"word": "ὁρᾷς; / ὁρᾶτε;"
},
{
"word": "widzicie?”"
},
{
"word": "używane także parentetycznie, w objaśnieniach lub ironicznie"
},
{
"translation": "„rzeczy widzialne”",
"word": "τὰ ὁρώμενα"
}
],
"related": [
{
"word": "od tematu ὁρ-: ὅραμα"
},
{
"word": "ὅρασις"
},
{
"word": "ὁρατός"
},
{
"word": "ἀόρατος"
},
{
"word": "ἀφοράω"
},
{
"word": "διοράω"
},
{
"word": "εἰσοράω"
},
{
"word": "ἐφοράω"
},
{
"word": "καθοράω"
},
{
"word": "παροράω"
},
{
"word": "προοράω"
},
{
"word": "συνοράω"
},
{
"word": "ὑπεροράω"
},
{
"word": "od tematu ὀπ-: ὄμμα"
},
{
"word": "ὄψις"
},
{
"word": "ἐπόπτης"
},
{
"word": "αὐτόπτης"
},
{
"word": "od tematu ἰδ-: οἶδα"
},
{
"word": "ἱστορία"
},
{
"word": "εἶδος"
},
{
"word": "εἴδωλον"
},
{
"word": "ἰδέα"
}
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"bold_text_offsets": [
[
0,
4
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
0,
7
]
],
"text": "ὁρᾷς νεκρὸν τόνδ᾽;",
"translation": "widzisz tego zmarłego?"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
37,
40
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
21,
26
]
],
"text": "ἐπειδάν τις καθεύδων μηδ᾽ ὄναρ μηδὲν ὁρᾷ.",
"translation": "kiedy ktoś śpi i nie widzi żadnego snu"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
17,
20
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
0,
5
]
],
"text": "πολλοὺς γὰρ ὑμῶν ὁρῶ δικάζοντας.",
"translation": "widzę bowiem wielu z was sądzących"
}
],
"glosses": [
"widzieć, dostrzegać, oglądać, obserwować"
],
"notes": [
"z biernikiem; także z imiesłowem predykatywnym lub zdaniem podrzędnym; rzadko z dopełniaczem",
"futurum ὄψομαι ma formę strony medialnej, lecz znaczenie czynne → „będę widzieć”",
"w stronie biernej czasownik może znaczyć „być widzianym”, a także „ukazywać się”, „pojawiać się”; np. τὰ ὁρώμενα → „rzeczy widzialne”",
"warianty dialektalne praesentis: joński ὁρέω → „widzieć”, eolski ὄρημι → „widzieć”"
],
"sense_index": "1.1"
},
{
"examples": [
{
"bold_text_offsets": [
[
49,
52
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
39,
52
]
],
"text": "καὶ πρῶτον μὲν ἔτεμον ταύτην ᾗ πρὸς Πελοπόννησον ὁρᾷ.",
"translation": "i najpierw spustoszyli tę część, która jest zwrócona ku Peloponezowi"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
10,
14
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
22,
28
]
],
"text": "διὰ τὸ μὴ ὁρᾶν εἰς τὸν πράττοντα.",
"translation": "z powodu tego, że nie patrzy się na aktora"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
29,
33
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
18,
25
]
],
"text": "φιλεῖ γὰρ πρὸς τὰ χρηστὰ πᾶς ὁρᾶν.",
"translation": "każdy bowiem lubi patrzeć ku dobrym rzeczom"
}
],
"glosses": [
"patrzeć, spoglądać, kierować wzrok lub uwagę; o miejscu także być zwróconym ku czemuś"
],
"notes": [
"z określeniem przyimkowym lub przysłówkiem, m.in. εἰς + biernik → „patrzeć na…” oraz πρός + biernik → „patrzeć ku…”, „być zwróconym ku…”",
"futurum ὄψομαι ma formę strony medialnej, lecz znaczenie czynne → „będę widzieć”",
"w stronie biernej czasownik może znaczyć „być widzianym”, a także „ukazywać się”, „pojawiać się”; np. τὰ ὁρώμενα → „rzeczy widzialne”",
"warianty dialektalne praesentis: joński ὁρέω → „widzieć”, eolski ὄρημι → „widzieć”"
],
"sense_index": "1.2"
},
{
"examples": [
{
"bold_text_offsets": [
[
0,
5
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
0,
9
]
],
"text": "ὁρᾶτε μὴ πάθωμεν ἅπερ πολλοὺς μὲν λέγουσιν ἐν θαλάττῃ πεπονθέναι.",
"translation": "uważajcie, żebyśmy nie doświadczyli tego, co, jak mówią, spotkało wielu na morzu"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
0,
3
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
0,
7
]
],
"text": "ὅρα καθ᾽ ὕπνον μὴ καταυλισθεὶς κυρῇ.",
"translation": "sprawdź, czy przypadkiem nie śpi"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
0,
5
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
0,
9
]
],
"text": "ὁρᾶτε ὅπως μὴ αἴσχιον καὶ ἀπορώτερον τῇ Πελοποννήσῳ πράξομεν.",
"translation": "uważajcie, żebyśmy nie sprowadzili na Peloponez czegoś bardziej haniebnego i trudnego"
}
],
"glosses": [
"uważać, baczyć, pilnować, mieć się na baczności, dopilnowywać"
],
"notes": [
"szczególnie w trybie rozkazującym przed zdaniem zależnym: ὅρα / ὁρᾶτε + μή … → „uważaj / uważajcie, żeby nie…”, ὁρᾶτε ὅπως μή … → „uważajcie, żeby nie…”",
"futurum ὄψομαι ma formę strony medialnej, lecz znaczenie czynne → „będę widzieć”",
"w stronie biernej czasownik może znaczyć „być widzianym”, a także „ukazywać się”, „pojawiać się”; np. τὰ ὁρώμενα → „rzeczy widzialne”",
"warianty dialektalne praesentis: joński ὁρέω → „widzieć”, eolski ὄρημι → „widzieć”"
],
"sense_index": "1.3"
},
{
"examples": [
{
"bold_text_offsets": [
[
9,
12
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
17,
27
]
],
"text": "φωνῇ γὰρ ὁρῶ, τὸ φατιζόμενον.",
"translation": "po głosie bowiem rozpoznaję to, co mówią"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
3,
7
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
8,
17
]
],
"text": "οὐ ὁρᾷς ὅτι ἥμαρτες;",
"translation": "czy nie rozumiesz, że zbłądziłeś?"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
0,
4
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
0,
9
]
],
"text": "Ὁρᾷς οὖν, ἔφη, ὅτι καὶ σὺ Ἔρωτα οὐ θεὸν νομίζεις;",
"translation": "rozumiesz więc, powiedziała, że i ty Erosa nie uważasz za boga?"
}
],
"glosses": [
"rozumieć, pojmować, dostrzegać, rozpoznawać"
],
"notes": [
"z biernikiem, imiesłowem predykatywnym, zdaniem podrzędnym lub bezokolicznikiem; ὁρᾷς ὅτι … → „rozumiesz, że…”",
"futurum ὄψομαι ma formę strony medialnej, lecz znaczenie czynne → „będę widzieć”",
"w stronie biernej czasownik może znaczyć „być widzianym”, a także „ukazywać się”, „pojawiać się”; np. τὰ ὁρώμενα → „rzeczy widzialne”",
"warianty dialektalne praesentis: joński ὁρέω → „widzieć”, eolski ὄρημι → „widzieć”"
],
"sense_index": "1.4"
},
{
"examples": [
{
"bold_text_offsets": [
[
29,
34
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
28,
40
]
],
"text": "οἴμ᾽ ὡς ἔοικας ὀψὲ τὴν δίκην ἰδεῖν.",
"translation": "biada, jak się zdaje, późno doświadczasz sprawiedliwości"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
48,
53
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
35,
43
]
],
"text": "ὦ μήτηρ, ἥτις ἐκ τυραννικῶν δόμων δούλειον ἦμαρ εἶδες.",
"translation": "o matko, która z królewskich domów zaznałaś dnia niewoli"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
32,
38
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
24,
32
]
],
"text": "αὐτὰρ ἐπὴν τόξου πειρήσεται ἠδὲ ἴδηται.",
"translation": "a kiedy wypróbuje łuk i sprawdzi go"
}
],
"glosses": [
"doświadczać, zaznawać; także próbować, sprawdzać"
],
"notes": [
"futurum ὄψομαι ma formę strony medialnej, lecz znaczenie czynne → „będę widzieć”",
"w stronie biernej czasownik może znaczyć „być widzianym”, a także „ukazywać się”, „pojawiać się”; np. τὰ ὁρώμενα → „rzeczy widzialne”",
"warianty dialektalne praesentis: joński ὁρέω → „widzieć”, eolski ὄρημι → „widzieć”"
],
"sense_index": "1.5"
},
{
"examples": [
{
"bold_text_offsets": [
[
18,
23
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
6,
13
]
],
"text": "πρίν τὸν Βρασίδαν ἰδεῖν.",
"translation": "zanim spotkał Brasidasa"
},
{
"bold_text_offsets": [
[
7,
11
]
],
"bold_translation_offsets": [
[
13,
20
]
],
"text": "ποῦ ἄν ἴδοι Πρόξενον ἢ Κλέαρχον;",
"translation": "gdzie mógłby znaleźć Proksenosa albo Klearchosa?"
}
],
"glosses": [
"spotykać, znajdować"
],
"notes": [
"futurum ὄψομαι ma formę strony medialnej, lecz znaczenie czynne → „będę widzieć”",
"w stronie biernej czasownik może znaczyć „być widzianym”, a także „ukazywać się”, „pojawiać się”; np. τὰ ὁρώμενα → „rzeczy widzialne”",
"warianty dialektalne praesentis: joński ὁρέω → „widzieć”, eolski ὄρημι → „widzieć”"
],
"sense_index": "1.6"
}
],
"word": "ὁράω"
}
Download raw JSONL data for ὁράω meaning in All languages combined (8.9kB)
This page is a part of the kaikki.org machine-readable All languages combined dictionary. This dictionary is based on structured data extracted on 2026-09-02 from the plwiktionary dump dated 2026-09-01 using wiktextract (1939b1f and 4deed51). The data shown on this site has been post-processed and various details (e.g., extra categories) removed, some information disambiguated, and additional data merged from other sources. See the raw data download page for the unprocessed wiktextract data.
If you use this data in academic research, please cite Tatu Ylonen: Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data, Proceedings of the 13th Conference on Language Resources and Evaluation (LREC), pp. 1317-1325, Marseille, 20-25 June 2022. Linking to the relevant page(s) under https://kaikki.org would also be greatly appreciated.